Prihvatanje

Prehvatanje može biti:

• okomito

• koso.

a) Okomito prehvatanje

Primjeri okomitog prehvatanja dvodijelnog štapa na jednodijelni štap prikazani su u slici 10. Na slici 11 prikazano je okomito prehvatanje jednodijelnog štapa na dvodijelni štap.

Vijci ne sudjeluju u prijenosu sila, već su konstruktivni (nosivi spoj a vijcima je onaj koji ima najmanje dva vijka). Nadalje, ovdje se može uočiti da je slabljenje dvodijelnog štapa nesimetrično, što ima za posljedicu ekscentrično djelovanje uzdužne sile u oslabljenom poprečnom presjeku.

Proračun kontaktnih naprezanja kod prehvatanja i duljina prepusta određuje se prema sljedećim izrazima:

b) Koso prehvatanje

Neke moguće izvedbe kosog prehvatanja prikazane su na slici 12.

c) Računski primjer prehvatanja

Na slici 13 prikazano je prehvatanje dvodijelnog štapa dimenzija 2 x 10/12 cm na jednodijelni štap dimenzija 10/16 cm. Konstruktivni vijci su M-12 i ne sudjeluju kod prijenosa sile V = 20 kN. Građa je četinjača II. klase.

Kontrola kontaktnog naprezanja:

Duljina prepusta:

Kontrola naprezanja u oslabljenom poprečnom presjeku štapa (A-A)

geometrijske karakteristike oslabljenog poprečnog presjeka (A-A)

An = [10 – (1,2 + 0,1)] ∙ 7,0 = 61 cm2

Kontrola naprezanja u neoslabljenom poprečnom presjeku

Ukoliko sada u priključku prehvatanjem promijenimo samo dimenziju jednodijelnog štapa na dimenziju 12/16 cm, na koji se priključuje dvodijelni štap (slika 14).

Kontrola kontaktnog naprezanja:

Duljina prepusta:

Kontrola naprezanja u oslabljenom poprečnom presjeku štapa (A-A)

geometrijske karakteristike oslabljenog poprečnog presjeka (A-A)

An = [10 – (1,2 + 0,1)] ∙ 6,0 = 52 cm2

Iz toga proizlazi sljedeći zaključak:

• neposredni prijenos sila prehvatanjem traži velika nesimetrična slabljenja poprečnog presjeka štapa koji se priključuje

• upotrebljava se za prijenos manjih intenziteta sila ili ako su štapovi iz konstruktivnih razloga odabrani većih dimenzija nego što su one potrebne.

O ovoj činjenici potrebno je posebno voditi računa kod klasičnih krovišta (dvostruka stolica – kliješta).

]]>